Jak pomóc dławiącemu się i uratować mu życie… kiedy nie znasz lub wskutek nerwów nie pamiętasz zasad pierwszej pomocy?


Zadławienie, czyli zamknięcie dróg oddechowych przez ciało obce – w zależności od przebiegu - może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Może, ale nie musi! 


Czytaj dalej, a dowiesz się:


  • Co to jest zadławienie częściowe i całkowite?
  • Jak rozpoznać zadławienie – częściowe i całościowe?
  • Kiedy nie ingerować, a w jakiej sytuacji konieczne jest udzielenie pierwszej pomocy? 


Co to jest zadławienie częściowe, całkowite?


O zadławieniu częściowym (lekkim) mówimy, kiedy światło górnych dróg oddechowych nie jest zupełnie zamknięte przez ciało obce. Dopływ powietrza do płuc i z powrotem jest utrudniony, ale możliwy. 


Z zadławieniem całkowitym (ciężkim) mamy do czynienia, jeśli światło dróg oddechowych jest  zamknięte przez ciało obce. Wówczas dopływ powietrza do płuc i z powrotem nie jest możliwy.

Zarówno w przypadku zadławienia częściowego, jak i całkowitego dochodzi do niedrożności górnych dróg oddechowych – jamy ustnej, gardła, krtani, tchawicy – przez ciało obce. 


U dzieci najczęściej wskutek połknięcia drobnego przedmiotu (np. monety, guzika, klocka itp.), po który malec był w stanie sięgnąć. W przypadku dorosłych do zadławienia dochodzi z reguły w wyniku łapczywego spożywania posiłku (pośpiesznego przełykania zbyt dużych kęsów pokarmu) i picia, a także jednoczesnego jedzenia i mówienia. Ryzyko zadławienia zwiększa również dysfagia, zaburzenie przełykania, które dotyka głównie osób starszych.


Jak dochodzi do zadławienia?


Układy pokarmowy i oddechowy w pierwszych odcinkach mają wspólną część: gardło, skąd pożywienie może przedostać się w dwóch kierunkach:


  1. przez przełyk do żołądka,
  2. za pośrednictwem krtań do tchawicy. 

Drugi jest potencjalnie niebezpieczny. Potencjalnie, ponieważ zanim dojdzie do bezpośredniego zagrożenia życia, organizm podejmuje samodzielną próbę usunięcia ciała obcego i przywrócenia płynnego oddechu. Pozwala na to chrząstka krtani (nagłośnia), która, w chwili kiedy spokojnie przełykasz jedzenie, zamyka wejście do układu oddechowego.


W przypadku, kiedy jesz w biegu (dosłownie lub w przenośni) prawie połykając całą przekąskę lub posiłek „na raz”, istnieje ryzyko, że nagłośnia nie domknie się. Co z kolei skutkuje przedostaniem się źle przeżutego kęsa pokarmu do dróg oddechowych.


Podobnie dzieje się w przypadku, kiedy jedząc, rozmawiasz. Mówiąc, pracujesz strunami głosowymi, a drgania, które wprawiają je w ruch, generuje powietrze wydychane z płuc. Ich wydostanie się to z kolei kwestia otwarcia się chrząstki krtani. Tylko czekać, aż się zadławisz!


Jak rozpoznać zadławienie - częściowe i całościowe?


a. zadławienie częściowe (lekkie):


  • intensywny kaszel,
  • zaczerwienienie twarzy,
  • człowiek jest w stanie mówić, artykułować dźwięki.


Kiedy widzisz osobę dławiącą się, ale kaszlącą i próbującą samodzielnie usunąć ciało obce z górnych dróg oddechowych, NIE INGERUJ. Nie pozostawiaj jej samej sobie - obserwuj, zachęcaj do możliwie najsilniejszego kaszlu. Nie podejmuj jednak żadnych dodatkowych czynności.


b. Zadławienie całkowite (ciężkie):


  • kaszel przechodzi w szept, następnie świst,
  • zaczerwienienie na twarzy ustępuje, ale rozwija się sinica,
  • człowiek nie jest w stanie mówić, artykułować dźwięków. Traci przytomność.

Dławiący się pomimo starań i wysiłku nie jest w stanie wykrztusić ciała obcego, traci oddech, przestaje reagować na zewnętrzne bodźce (Twoje nawoływanie do intensywnego kaszlu) – jego życie jest zagrożone. To moment, kiedy koniecznie i natychmiast należy udzielić pierwszej pomocy.


Zadławienie całkowite – pierwsza pomoc w 4 łatwych krokach


Prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy, która obejmuje między innymi uderzenia w okolicę między łopatkową, manewr Heimlicha czy resuscytację krążeniowo-oddechową to ogromne wyzwanie. Czasami przerasta ono ludzkie możliwości, szczególnie jeśli udzielający pomocy nigdy nie został przeszkolony z protokołu Basic Life Support


Stres rosnący w miarę rozwoju (co gorsza - pogarszania się) sytuacji, któremu towarzyszy świadomość, że od Twojej reakcji być może zależy cudze życie… To nie pomaga trzeźwo myśleć.


Na szczęście wiemy, jak pomóc – ratującemu życie i osobie, której życie jest zagrożone. Rozwiązaniem jest LifeVac. Łatwe w obsłudze i skuteczne w 100% urządzenie ssące udrożniające drogi oddechowe – dziecka, osoby dorosłej – w przypadku zadławienia.


  1. UŁÓŻ poszkodowanego ostrożnie na podłodze.
  2. PRZYŁÓŻ maskę do twarzy, obejmując usta i nos.
  3. PRZYCIŚNIJ rączkę urządzenia w kierunku twarzy.
  4. POCIĄGNIJ za rączkę do siebie.

Urządzenie generuje niemal 6-krotkie większe ciśnienie niż podczas uciskania klatki piersiowej i ponad 10-krotnie większe ciśnienie niż manewr Heimlicha. 

 

Przy tym działa bezinwazyjnie, poprzez wytworzenie siły ssącej w celu wyeliminowania niedrożności dróg oddechowych. Opatentowany zawór zapobiega wprowadzeniu przeszkód w dół dróg oddechowych, co skutkuje jednokierunkowym zasysaniem ciał obcych. 

 

LifeVac pozbawiony jest elementów, które musisz wprowadzić do jamy ustnej i dróg oddechowych. Nie powoduje uszkodzeń dziąseł, zębów, języka czy podniebienia. Jego użycie nie grozi ponadto złamaniem żeber lub innych uszkodzeń ciała.

 

To urządzenie w pełni bezpieczne dla: 


  • osób otyłych, 
  • kobiet w ciąży, 
  • osób starszych, 
  • osób z chorobami przewlekłymi i z dysfunkcją narządu ruchu, 
  • osób leżących, standardowa pierwsza pomoc w zadławieniach może być niemożliwa.


LifeVac powstał z inicjatywy Arthura Lih’a, założyciel i obecny dyrektor generalny LifeVac USA. Pewnego usłyszał w szpitalu kobietę płaczącą po śmierci synka. Okazało się, że malec śmiertelnie zadławił się. Maleńkim winogronem.


Poznawszy przyczyny tragedii, Arthur postanowił rozpocząć pracę nad urządzeniem, które będzie w stanie oczyścić drogi oddechowe i uratować życie w przypadku zadławienia. Nie tylko u dzieci, ale również osób dorosłych. Wraz z kilkorgiem przyjaciół, założył ośrodek badawczo-rozwojowy w Springfield Gardens w stanie Nowy Jork. Tam powstał prototyp, a następnie produkt docelowy: LifeVac.


Urządzenie sklasyfikowano jako Medical Deviced Class I, od 2016 r. posiada certyfikat zgodności CE zgodnie z dyrektywą EC 93/42/EWG Uni Europejskiej po zarejestrowaniu w 2015 r.

 

W Polsce Lifevac wykorzystano po raz pierwszy 9 sierpnia 2019 roku w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie (ul. Krakowskiej 55). 81-letnia podopieczna DPS Kraków zadławiła się. 

 

Będący na miejscu opiekun, po zastosowaniu standardowych procedur reanimacyjnych zgodnych z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji, zdecydował o użyciu urządzenia LifeVac, będącego na wyposażeniu DPS. Dzięki zastosowaniu urządzenia ssącego udało się udrożnić drogi oddechowe poszkodowanej oraz przywrócić prawidłowy oddech. 

 

Stan poszkodowanej był dobry, hospitalizacja nie była konieczna.

 

Pierwsza pomoc wydaje się nieskomplikowaną procedurą, jaką człowiek przeprowadza w sposób niemalże podświadomy oraz chirurgicznie precyzyjny. Pewnie, bez nerwów. Do czasu... 

 

Kiedy od faktycznej wiedzy i umiejętności zależy własne albo co grosza cudze zdrowie, życie wybawieniem okazuje się sprzęt, który usprawnia pierwszą pomoc. Odciąża w najtrudniejszych i nierzadko fizycznie wyczerpujących etapów Basic Life Support

 

W przypadku zadławień jest nim LifeVac. Zawsze powinieneś mieć go pod ręką. Nigdy nie wiadomo, kiedy okaże się potrzebny, ale kiedy ten moment nadejdzie, zamiast panikować – zareagujesz. Z chirurgiczną precyzją. Pewnie, bez nerwów, uratujesz życie drugiemu człowiekowi.