Zadławienie to stan zagrożenia życia. Jak je uratować, jeśli nie jesteś pewien swoich umiejętności z zakresu pierwszej pomocy?


Zakrztuszenie to niedrożność dróg oddechowych spowodowana niepożądaną obecnością ciała obcego. U dzieci powyżej 1. roku życia oraz osób dorosłych może do niego dojść wskutek:


  • łapczywego jedzenia,
  • mówienia podczas jedzenia,
  • szybkiego przełykania gorącego posiłku.


Dlaczego w ogóle dochodzi do zadławienia?


Gardło jest częścią wspólną początkowych odcinków układów pokarmowego i oddechowego. Te oddziela chrząstka krtani (nagłośnia), która otwiera się, ilekroć przełykasz – jedzenie wodę (lub napój). Prawidłowa praca chrząstki krtani zależy z kolei od sposobu spożywania posiłków, do jakiego przywykłeś. 


Jeśli porcjujesz jedzenie, dokładnie gryziesz każdy kęs i nieśpieszne go przełykasz, minimalizujesz ryzyko zadławienia się. Co zjesz, przedostaje się przez przełyk do żołądka. 


W przypadku, kiedy posiłek – niezależnie, czym jest: kanapką, owocem, daniem obiadowym itd. – pochłaniasz „na raz”, zwiększasz prawdopodobieństwo zablokowania nagłośni. Wówczas jedzenie zamiast do przełyku, trafia „tam, gdzie nie trzeba”, czyli krtani. Efekt? Dławisz się.

Podobnie dzieje się, kiedy jedząc, jednocześnie rozmawiasz. Mówiąc, pracujesz strunami głosowymi, a drgania, które wprawiają je w ruch, generuje powietrze wydychane z płuc. Na ich wydostanie się pozwala natomiast (otwarta) chrząstka krtani. Tylko czekać aż niedokładnie przerzuty kęs przedostanie się do górnych dróg oddechowych, zamiast układu pokarmowego. Nieszczęście gotowe!


Do zadławienia może również dojść podczas spożywania gorącego posiłku. Wtedy mimowolnie nabierasz powietrza, przez co chrząstka krtani otwiera się. W tym przypadku po to, byś mógł zaczerpnąć pełny, głęboki oddech. Co jednak nie jest możliwe, ponieważ w tym samym momencie kawałek jedzenia przedostaje się do tchawicy.


Jak pomóc przy zadławieniu... nie znając zasad Basic Life Support?


O ile przy zadławieniu lekkim wystarczy zachęcać poszkodowanego do intensywnego kaszlu, o tyle przy zadławieniu ciężkim - kiedy dochodzi do całkowitej niedrożności górnych dróg oddechowych - powinieneś wdrożyć procedurę pierwszej pomocy.


  1. Pochyl poszkodowanego do przodu.
  2. Wykonaj 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem w okolicę między łopatkową.
  3. Wykonaj 5 uciśnięć nadbrzusza. Innymi słowy: zastosować chwyt Heimlicha.


  • Stań za poszkodowanym.
  • Obejmij go obiema rękami na wysokości nadbrzusza.
  • Pochyl poszkodowanego tak, by ciało obce mogło wydostać się swobodnie na zewnątrz.
  • Zaciśnij jedną z dłoni w pięść i ułóż ją między pępkiem a wyrostkiem mieczykowatym.
  • Drugą, wolną dłonią obejmij pięść.
  • Szybkim, energicznym ruchem uciśnij nadbrzusze – do siebie i do góry.


Uderzenia między łopatki nie sprawią Ci zapewne kłopotu. Natomiast manewr Heimlicha, jak również resuscytacja krążeniowo-oddechowa to czynności, które mogą okazać się zbyt trudne do wykonania. A przecież stanowią szalenie ważne etapy pierwszej pomocy w przypadku zadławienia. 


Uciśnięcia podbrzusza służą zwiększeniu ciśnienia w klatce piersiowej poprzez energiczny ucisk przepony. Co powinno skutkować wypchnięciem ciała obcego z dróg oddechowych. Powinno, bo niestety nie jest to regułą. 


Manewr Heimlicha wykonywany naprzemiennie z uderzeniami między łopatki to ostatni moment, kiedy poszkodowany może odkrztusić ciało obce blokujące górne drogi oddechowe. Jeśli mu się to nie uda, wskutek postępującego niedotlenienia straci przytomność. 


Wówczas do Ciebie należy:


  1. Wezwanie pogotowia (999 lub 112),
  2. Masaż serca i sztuczne oddychanie (30 uciśnięć klatki piersiowej, 2 wdechy ratownicze).


Łatwo się pisze, jeszcze łatwiej mówi, ale w praktyce stres robi swoje. Czasami paraliżuje do tego stopnia, że nawet będąc przeszkolonym pod kątem pierwszej pomocy w różnych sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia nie będziesz pewien, w jaki sposób wykonywać poszczególne czynności. Sytuacja komplikuje się także, kiedy dławi się malutkie dziecko czy kobieta w ciąży, w których przypadku nie wolno stosować rękoczynu Heimlicha.


Co wtedy? 

Wykorzystaj LifeVac.


  • certyfikowany jako Medical Deviced Class,
  • łatwy w użyciu –  z obsługą poradzi sobie nawet dziecko,
  • efektywny – błyskawicznie usuwa ciało obce z dróg oddechowych,
  • bezpieczny – żaden element urządzenia nie jest wprowadzany do jamy ustnej.


Natychmiastowa i skuteczna pierwsza pomoc w przypadku zadławień


LifeVac to urządzenie ssące, udrożniające drogi oddechowe u osoby zadławionej, kiedy standardowy protokół pierwszej pomocy nie przyniósł spodziewanych rezultatów. Od 2016 r. posiada certyfikat zgodności CE zgodnie z dyrektywą EC 93/42/EWG Uni Europejskiej po zarejestrowaniu w 2015 r.


  1. UŁÓŻ poszkodowanego ostrożnie na podłodze.
  2. PRZYŁÓŻ maskę do twarzy, obejmując usta i nos.
  3. PRZYCIŚNIJ rączkę urządzenia w kierunku twarzy.
  4. POCIĄGNIJ za rączkę – do góry i do siebie.


Cała procedura trwa zaledwie kilka sekund, ale to wystarczy, by uratować ludzkie życie. Urządzenie działa poprzez wytworzenie siły ssącej, która oczyszcza drogi oddechowe. Ryzyko przesunięcia się ciała obcego w głąb tchawicy eliminuje opatentowany zawór, który zasysa je w jednym kierunku – ku górze.


Jak LifeVac działa w praktyce? Obejrzyj film szkoleniowy! 


Generuje niemal 10 krotnie większe ciśnienie niż manewr Heimlicha oraz niemal 6 krotnie większe ciśnienie niż powstające podczas uciskania klatki piersiowej. Przy czym nie stwarza zagrożenia złamania żeber lub innych uszkodzeń ciała. 


Co więcej, nie jest urządzeniem inwazyjnym. Nie ma ani jednego elementu, który musiałbyś wprowadzić do jamy ustnej. Używając go, nie musisz obawiać się o uszkodzenie dziąseł, zębów, języka czy podniebienia poszkodowanego.


LifeVac to uniwersalne urządzenie do ratowania życia w przypadku zadławień. Jest w pełni bezpieczne dla:


  • osób otyłych, 
  • osób starszych, 
  • dzieci (ważących powyżej 18 kg),
  • osób z chorobami przewlekłymi i z dysfunkcją narządu ruchu, 
  • kobiet w ciąży (u których nie można stosować manerwu Heimlicha),
  • osób leżących, standardowa pierwsza pomoc w zadławieniach może być niemożliwa.


9 sierpnia 2019 roku w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie przy ul. Krakowskiej 55 wykonano pierwszą w kraju skuteczną akcję ratunkową osoby zadławionej z wykorzystaniem LifeVac.


W trakcie przyjmowania posiłku, 81-letnia podopieczna DPS Kraków zadławiła się. Będący na miejscu opiekun, po zastosowaniu standardowych procedur reanimacyjnych zgodnych z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji, zdecydował o użyciu urządzenia LifeVac, będącego na wyposażeniu DPS. 


Dzięki zastosowaniu urządzenia ssącego udało się udrożnić drogi oddechowe poszkodowanej oraz przywrócić prawidłowy oddech. Stan poszkodowanej jest dobry, nie została hospitalizowana.


W przypadku sytuacji zagrożenia życia nieumiejętna pomoc okazuje się mniej szkodliwa niż brak jakiejkolwiek reakcji. Z tego względu warto zadbać o swoją wiedzę i praktyczne umiejętności w tym zakresie, a także mieć pod ręką sprzęt, który odciąży Cię w wykonywaniu najtrudniejszych etapów Basic Life Support. Taki jak LifeVac, który ratuje życie w przypadku zadławień!



chwyt heimlicha.jpg